Specifična potrošnja goriva

Specifična potrošnja goriva predstavlja meru ekonomičnosti motora. Ona pokazuje koliko goriva je potrebno da se proizvede jedinica efektivne snage.

Definiše se izrazom:

ge = Gg / Le

Gde su:

• G_g – časovna potrošnja goriva (kg/h)
• L_e – efektivna snaga motora (kW)

Jedinica specifične potrošnje goriva je:

ge = g/kWh

Dodatno objašnjenje formule

Specifična potrošnja predstavlja odnos:

• koliko goriva motor potroši u jednom satu
• koliko korisne snage pri tome razvija

Zato ova veličina omogućava da uporedimo motore različite snage.

Na primer:

• motor od 50 kW i 100 kW mogu trošiti različitu količinu goriva
• ali ako imaju isti g_e, podjednako su ekonomični

Pretvaranje jedinica

Često se u zadacima dobija rezultat u kg/kWh, pa ga treba pretvoriti u g/kWh:

1 kg = 1000 g

Zato:

0.24 kg/kWh = 240 g/kWh

Fizičko značenje specifične potrošnje

Specifična potrošnja predstavlja odnos između količine potrošenog goriva i korisne energije koju motor proizvede.

Manja vrednost znači:

• manji utrošak goriva za istu snagu
• veću efikasnost motora

Tipične vrednosti

• benzinski motori: 240 – 320 g/kWh
• dizel motori: 190 – 250 g/kWh

Zbog manje specifične potrošnje dizel motori su ekonomičniji.

Uticaj režima rada motora

• malo opterećenje → velika specifična potrošnja
• srednje opterećenje → najmanja potrošnja
• veliki obrtaji → povećana potrošnja

Minimalna potrošnja se obično javlja u području maksimalnog obrtnog momenta.

Zato je vožnja u tom režimu najekonomičnija.

Primer proračuna

Motor razvija efektivnu snagu 50 kW, a potrošnja goriva je 12 kg/h.

Koraci:

ge = Gg / Le
ge = 12 / 50 = 0.24 kg/kWh

Pretvaranje u grame:

ge = 0.24 · 1000 = 240 g/kWh

Specifična potrošnja iznosi 240 g/kWh.

Značaj u eksploataciji

• manja potrošnja goriva
• manji troškovi
• manje zagađenje

Zadaci za vežbu

Zadatak 1

60 kW, 15 kg/h → izračunati g_e

Zadatak 2

220 g/kWh, 70 kW → izračunati potrošnju po satu

Zadatak 3

Objasniti zašto je srednje opterećenje najekonomičnije

Kratak test – provera znanja

Lekcija: Specifična potrošnja goriva

Pitanja

1. Šta predstavlja specifična potrošnja goriva i koja je njena uloga?
2. Koje veličine ulaze u formulu za specifičnu potrošnju goriva?
3. Zašto manja specifična potrošnja znači ekonomičniji motor?
4. Kako režim rada motora utiče na specifičnu potrošnju goriva?
5. Zašto se minimalna potrošnja postiže u području maksimalnog obrtnog momenta?

Zadatak

Motor razvija efektivnu snagu L_e = 60 kW, dok je časovna potrošnja goriva G_g = 15 kg/h.

Izračunati specifičnu potrošnju goriva.

Zatim, ako motor ima specifičnu potrošnju g_e = 220 g/kWh i razvija snagu 70 kW, odrediti časovnu potrošnju goriva.